• Sociaal werkers staan voor grote morele dilemma's

Sociaal werkers staan voor grote morele dilemma's

Veel sociaal werkers geven aan dat omgaan met morele vragen in hun werk niet gemakkelijk is. Ze komen regelmatig voor flinke morele dilemma’s te staan. Jeugdzorgwerkers, maatschappelijk werkers en andere sociaal (-agogisch) werkers staan voor de krachttoer om veelal zonder voldoende bagage en routine dilemma’s in het werk aan te pakken. Dat gebeurt in relatieve stilte. "Tenzij het misgaat en er doden vallen. Dan worden sociaal werkers die zich in een wespennest hebben gewaagd, aan de schandpaal genageld, voor de rechter gedaagd en persoonlijk aansprakelijk gesteld", aldus Lia van Doorn, lector Innovatieve Maatschappelijke Dienstverlening, in haar voorwoord in het nieuwe boek Moresprudentie. Ethiek en beroepscode in het sociaal werk.

Sociaal werkers geven soms aan dat het omgaan met morele vragen te vergelijken is met het balanceren op een koord boven de weg: geen houvast en waarheen? Ze komen regelmatig voor flinke morele dilemma’s te staan. Om die reden bepleit Van Doorn dat sociaal werkers - net als juristen binnen hun beroepsgroep leren van jurisprudentie – moresprudentie opbouwen en leren van casuïstiek.

Als een chirurg ondanks zijn beroepsgeheim informatie over prins Friso naar buiten brengt of als een ziekenhuis patiënten op de eerste hulp filmt is beroepsethiek een hot item in de media. Als bedrijfsmaatschappelijk werker (en Nederlands bekendste klokkenluider) Fred Spijkers bij Defensie, zijn beroepscode serieus neemt krijgt dat jarenlang media-aandacht. Als sociaalpedagogisch hulpverlener Iris Mourits de toestand van de vastgeketende Brandon naar buiten brengt, krijgt ook dat ruime media-aandacht.  
Maar beroepsethiek is voor hulpverleners vrijwel dagelijks een hot item: melden ze de verblijfplaats van een minderjarige aan de politie; wat doen ze als ze fraude of mishandeling in een gezin signaleren; kunnen ze een cadeau van een cliënt aannemen? Voor die dagelijkse morele dilemma’s is meer morele oordeelsvorming nodig dan nu plaats vindt, signaleren de auteurs van het nieuwe boek ‘Moresprudentie, Ethiek en beroepscode in het sociaal werk’.
  • ‘In jouw bijzijn zijn de ouders heel aardig voor hun kinderen, maar je krijgt vage signalen dat er geweld plaatsvindt in het gezin. Je bent bang onnodig in te grijpen en de vertrouwensband met de ouders te verliezen. Maar je bent ook bang te laat in te grijpen. Wat kun je wel of niet doen zonder toestemming van de ouders?’
  •  ‘Een cliënte zegt dat haar partner fraudeert met een uitkering. Misschien zet je je cliënte en haar partner aan om de fraude zelf aan te geven. Als ze dat niet doen, doe jij het dan zelf?’
  •  ‘De politie vraagt naar de verblijfplaats van een zeventienjarig meisje dat gedwongen is uitgehuwelijkt. Licht je de politie in over de verblijfplaats van dit meisje?’

De uitgave Moresprudentie biedt sociaal werkers, hun leidinggevenden, studenten in het sociaalagogisch onderwijs en andere geinteresseerden houvast bij het omgaan met en leren van morele dilemma's en vragen. De uitgave bevat twee delen:

Deel A schetst de achtergronden en de praktische vaardigheden die de sociaal werker nodig heeft om zijn werk op morele aspecten te kunnen analyseren en te beoordelen.

Deel B leert de sociaal werker hoe hij bij concrete dilemma's in het werken met cliënten, in samenwerking met andere hulpverleners en in de verhouding tot de organisatie kan handelen. De opzet van deel B volgt de artikelindeling van de nieuwe beroepscodes voor de jeugdzorgwerker, maatschappelijk werker en sociaalagogisch werker - mede aan de hand van vele casussen - op de voet.

Handboek
Naast handboek voor de opleiding is dit boek zeker ook een standaardwerk voor sociaal werkers in de praktijk die dagelijks morele vragen tegenkomen. Daarnaast zullen andere geïnteresseerden en betrokkenen in de jeugdzorg en overige sociale hulpverlening veel informatie en kennis uit dit boek kunnen halen. Een boek dat beoogt nieuwe impulsen aan de kwaliteit van het sociaal werk te bieden.
De nieuwe uitgave ‘Moresprudentie. Ethiek en beroepscode in het sociaal werk’  voorziet kortom in de behoefte aan meer aandacht voor morele oordeelsvorming en ‘moresprudentie’. Een actueel en noodzakelijk boek, zeker nu maatschappelijk werkers een herziene en sociaalagogisch werkers en jeugdzorgwerkers een geheel nieuwe beroepscode hebben: het boek werkt de nieuwe beroepscodes uit en licht de artikelen toe.
'Moresprudentie’ is tot stand gekomen in samenwerking met de Beroepvereniging Professionals in Sociaal Werk (BPSW; voorheen NVMW) en is geschreven vanuit en voor het sociaal werk, maar herkenbaar voor vele hulpverlenende beroepen.

Let op: in januari 2019 komt er een volledig geactualiseerde herdruk van het boek uit. 
Naast de bestaande beroepscodes voor respectievelijk de maatschappelijk werker, sociaalagogisch werker en de jeugd- en gezinsprofessional (voorheen jeugdzorgwerker) is ook de jongste beroepscode, die voor de sociaal werker (werkveld Welzijn en Maatschappelijke Dienstverlening) in deze herdruk opgenomen.

Het boek Moresprudentie bevat veel informatie over het beroep sociaal werker met kenmerken en aspecten van opleiding, praktijk, beroepscode, organisatie en ondersteuning. Onder andere samengevat in een uitgebreid schema en met alle relevante websites. Daarmee is Moresprudentie het meest complete boek op het gebied van beroepsethiek in het sociaal domein.

Speciale website voor docenten en studenten mwd en sph
Voor docenten en studenten mwd en sph is er een speciale website ingesteld, met een grote hoeveelheid vragen en opdrachten die een directe relatie hebben met het boek ‘Moresprudentie’. De toetsen en opgaven helpen de ingewikkelde materie van de beroepsethiek te verwerken.
Klik hier voor meer info over de website voor docenten en studenten mwd en sph.

Reviews

Uit SozioSPH. Oktober 2012
Het boek Moresprudentie is een boeiend boek. Het valt te prijzen dat de auteurs zich erg veel moeite hebben getroost om het boek voor een groot deel op te hangen aan de beroepscodes voor sociaal werkers. De verschillende artikelen uit de codes worden steeds op hun reikwijdte en achterliggende of onderliggende waarden en normen besproken en de dilemma’s en conflicterende waarden worden middels casussen zichtbaar en voelbaar gemaakt.
Lees hier de hele review

Uit Maatwerk Vakblad voor maatschappelijk werk. Februari 2013
Moresprudentie bevat talloze concrete werkvormen om belangen af te wegen en keuzes te overdenken die je dagelijks moet maken. En dat alles opdat werkers weloverwogen besluiten kunnen nemen en deze kunnen verantwoorden. Voor zichzelf de cliënt en diens sociale omgeving.
Extra ondersteunend is de speciale website www.moresprudentie.nl, die docent en lezer aanvullende informatie en ondersteuning biedt in de vorm van theoretische verdieping, casuistiek, praktijkopdrachten, persoonlijke reflectie en toetsen.

Uit review op Bol.com door J.M. Steenmeijer
Dit boek biedt een zeer complete basis en is een aanrader voor alle sociale professionals! Mooie bijkomstigheid is dat het alle artikelen van de beroepscodes behandelt en van een (morele) toelichting voorziet. Daardoor is het ook als naslagwerk en 'opfrisser' prima te gebruiken.
Lees hier de hele review.

Lees hier meer over 'Moresprudentie', een uitgave van ThiemeMeulenhoff

Of stel een vraag aan auteur Jaap Buitink: klik hier